|
|
|
|
Proje Çiziminde Uyulacak Kurallar
Ø Elektrik ve elektronik iç tesisat uygulama projeleri, yürürlükte bulunan
kanun,
yönetmelik ve EMO (Elektrik Mühendisleri Odası) proje standartlarına uygun
olarak hazırlanacaktır.
Projelerde kullanılacak tüm malzemelerin zorunlu standartlara uygun olacağı
ve
uygulama projelerinin yapımında;
Ø Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri
Şartnamesi,
Ø Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği,
Ø Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği,
Ø Asansör Yönetmeliği,
Ø Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği,
Ø Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Elektrik Mühendisliği Proje Düzenleme
Esasları,
Ø TEDAŞ Elektrik Enerji Tesisleri Proje Yönetmeliği,
Ø EMO Transformatör Merkezleri Yapımında Dikkat Edilecek Esaslar,
Ø Anma Gerilimleri 1 kV.'un Üzerinde Olan Kuvvetli Akım Tesislerinin
Kurulması İçin Yönetmelik,
Ø Elektrik Dağıtım Tesisleri Genel Teknik Şartnamesi,
Ø Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği,
Ø Elektrik Tesislerinde Emniyet Yönetmeliği,
Ø TSE Paratoner Yönetmeliği,
Ø TSE Yangın Yönetmeliği,
Ø EMO Yüksek Yapılar Yönetmeliği,
Ø EMO Ortak Anten TV / R ve Kablo TV / R Dağıtım İç Tesisat
Yönetmeliği,
Ø Türk Telekom A.Ş. Bina İçi Telefon Tesisatı Teknik Şartnamesi,
Ø Diğer Özel Sistemlere ilişkin ulusal ve uluslararası standartlara
uyulacaktır.
Ø Projeler; imar yönetmeliğine uygun onaya sunulacak, mimari proje
ölçeklerinde
hazırlanacak, ölçek proje düzenlemesine uygun değilse büyütülebilecek veya
açıklayıcı detaylar verilecektir.
Ø Proje ölçekleri; mimari planlara uygun olacak ve en azından aşağıdaki
ölçeklere
uyulacaktır.
· Vaziyet Planları: 1 / 1000
· Kat Planları: 1/50
· Ayrıntılar: 1/20
Ø Projelerde EMO tarafından belirlenen semboller kullanılacaktır. Liste dışı
sembol kullanıldığında mutlaka açıklama listesi verilecektir.
Ø Projelerde mimari planlar 0.2 mm, kuvvetli akım kolon hatları 0,6 mm,
linyeler
0,4 – 0,5 mm, zayıf akım hatları 0,2 – 0,3 mm kalınlıkta çizgi ile
çizilecek,
15
bilgisayarda Autocad vb benzeri program ile çizim yapılmamış ise bütün
yazılarda şablon kullanılacaktır.
Ø Kat planlarında, birbirinin aynı olan katlar için tek plan
verilebilecektir. Ancak
normal kat giriş katın aynı olsa bile ayrı çizilecektir. Simetrik bölümler
tam
olarak gösterilecektir.
Ø Kat planları üzerinde iletken kesitleri ve sayıları ile boru çapları
belirtilecektir.
Açıklamalar kısmında standart boru çapları ve içinden geçebilecek iletken
kesitlerinin belirtilmesi durumunda, ayrıca boru çaplarının belirtilmesine
gerek
yoktur.
Ø Betonarme kirişlerin yanına zorunlu kalınmadıkça buat ve ek kutusu
konulmayacaktır.
Ø Özellikle baca, kolon, şaft ve ışıklık gibi mimari ayrıntılar projede
belirtilecek,
baca ve baca çevresinden tesisat geçirilmeyecektir. Banyo ve mutfak gibi
bölümlerdeki yerleşim kat planlarında gösterilmeli ve ıslak hacimlerde
kullanılacak buat ve anahtarlar ıslak hacim dışında olmalıdır. Zorunlu
durumlarda, özel sızdırmazlığı sağlanmış buat ve ek kutuları
kullanılacaktır.
Ø Bir buata en çok 4 bağlantı ucu gelebilecek, bu sayı aşıldığında kare buat
veya
ek kutusu konulacaktır.
Ø Projelerde kullanılan tüm elemanların yerleri tam olarak belirtilecek ve
en
azından aşağıdaki standartlara uyulacaktır;
· Anahtarlar zeminden 110 cm ve prizler zeminden 40 cm yukarda,
· Aplikler zeminden 190 cm yukarda,
· Tablolar zeminden 200 cm ve buatlar zeminden 220 cm yukarda,
· Yukarıdaki elemanlar kapılardan 30 cm, duvar birleşim noktalarından ve
pencerelerden 50 cm uzakta olacaktır.
Ø Projelerde kullanılan tüm pano ve dağıtım kutuları, özel harf ve yazılarla
kodlanacaktır.
Ø Projelerde, yatay planlar yanında her sistem için ayrı ayrı tek hat
şemaları
verilecektir.
Ø Projeler hazırlanırken, iç mimari tasarıma ve mekanik tesisat yerleşimine
dikkat
edilecektir.
Ø Tesisat mahallin özelliğine uygun bir koruma sınıfında yapılacaktır.
Ø Konut projelerinde, kuvvetli ve zayıf akım aynı pafta üzerinde
gösterilebilir.
Ancak kapsamlı yapılarda zayıf akım ve kuvvetli akım projeleri ayrı
paftalara
çizilecektir.
Ø Projelerde iletken renk kodları aşağıdaki şekilde belirtilmek zorundadır;
· Üç fazlı sistemlerde; koruma iletkeni yeşil bantlı sarı, nötr iletkeni
açık
mavi, faz iletkenleri TSE standartlarına uygun olarak R - gri, S - siyah, T
- kahverengi seçilecektir.
· Üç fazlı sistemin devamı durumundaki bir fazlı sistemde, faz iletkeni gri
veya kahverengi seçilecektir.
· Özel durumlarda ise kullanılan iletken renkleri tanımlanacaktır.
16
Ø Basit yapılar dışındaki 200 m2’den büyük yapılarda, yangın ihbar sistemi
projelendirilecektir.
Ø Kat tabloları girişinde 30 mA. eşik korumalı kaçak akım koruma rölesi
kullanılacaktır. Ana tabloda ise 300 mA eşik korumalı kaçak akım koruma
rölesi kullanılacaktır. Kesme kapasitesi imalat sınırını aştığı durumlarda,
ana
tablo yükleri bölünerek 300 mA eşik korumalı kaçak akım koruma rölesi
kullanılacaktır.
Ø Sayaç tabloları, katlarda aynı mahalde ve bir arada olacaktır. Bina genel
kullanımına yönelik ayrı bir sayaç ve sayaç tablosu olacak, ortak amaçlı
kullanılan tüm tesisat bu tablodan beslenecektir. Projelerde sayaç panosu
detayı
verilecektir.
Ø Bina ana beslenme hattının kesiti ve cinsi, yaklaşık uzunluğu, besleneceği
direk
numarası gibi bilgiler projede belirtilecektir.
Ø Ortak çatılı ve birden fazla girişi olan binalar bir noktadan
beslenecektir.
Ø Yapı bağlantı hattı kesiti, gerilim düşümü ve akım yoğunluğu kontrolü
yapılarak tespit edilecektir. Ancak, konutlar için bu kesit bakır iletken
olması
durumunda en az 6 mm2, alüminyum iletken olması durumunda ise en az 10
mm2 olmalıdır.
Ø Aydınlatma ve priz linyeleri ayrı ayrı olacaktır. Kolon linye hatları,
tablolardan
çıkış sırasına uygun olarak numaralandırılacak ve uzun hatlarda linye
numaraları yanına beslendikleri tablo kodu da yazılacaktır.
Ø Aydınlatma ve priz linyeleri ile priz sortileri en az 2.5 mm² kesitinde
bakır
iletkenle tesis edilecektir. Bütün prizler, toprak hatlı olacaktır.
Banyolarda en az
iki (çamaşır makinesi ve elektrikli şofben gücüne uygun), mutfakta ise en az
üç
bağımsız priz linyesi (bulaşık makinesi, elektrikli fırın ve elektrikli su
ısıtıcısı
gücüne uygun) olacaktır. Prizlerin kullanma amacı ve güçleri belirtilecek,
kullanma amacı belli olmayan priz güçleri bir fazlı priz için en az 300 watt,
üç
fazlı priz için en az 600 watt kabul edilecektir. Priz linyelerine en çok
yedi (7)
priz bağlanabilecek, ancak priz güçleri toplamı 2000 VA.'yı geçemeyecektir.
Ø Projelerde, proje ve teknik uygulama sorumlusu ve yapı ile diğer
bilgilerin
bulunduğu kapak, vaziyet planı, semboller listesi, açıklamalar, tablo
yükleme
cetvelleri, gerilim düşümü-akım yönünden kesitlerin incelenmesi veya
aydınlatma hesapları, tablo açılımları, kolon şemaları, sayaç panosu detayı,
keşifler ve gerekçe raporunu kapsayacaktır.
Ø İş yerleri ve atölyelerde, aydınlatma için birden fazla floresan
kullanılan
bölümlerde, kamaşma olayının en az düzeye indirilmesi için üç fazlı besleme
yapılmalıdır.
Ø Kompanzasyon yapılmayan tesislerde, gaz deşarjlı lâmbaların (floresan,
sodyum ve cıva buharlı vb.) kullanılması durumunda ampul başına gerekli
kapasitede kondansatör paralel bağlanacak veya kondansatörlü balast
kullanılacaktır.
Ø Lambadan lambaya geçiş yapılması durumunda, gerekçesi belirtilecek ve
uygun
klemensle bağlantı sağlanacaktır.
Ø Tabloların yükleme cetvelleri, yüklerin özelliklerini, sorti cins ve
sayılarını,
linye güçlerini, sigorta cins ve kesme kapasitelerini ve gerekli diğer
bilgileri
kapsayacaktır.
17
Ø Projelerde, ana besleme, kolon, en uzun ve en yüklü linye hattı için
gerilim
düşümü hesabı yapılacaktır. İletken kesitleri, ayrıca akıma göre kontrol
edilecektir. Ana besleme hattı ve kolon hatları için, talep faktörleri
dikkate
alınacak ve gerilim düşümü talep faktörüne göre hesaplanacaktır.
Ø Bölümlerin özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre aydınlatma hesabı
yapılacak, enerji tasarrufu açısından da değerlendirilerek armatürlerin cins
ve
güçleri seçilerek kat planları üzerinde gösterilecektir. Basit yapılar için,
aydınlatmada en az 12 watt/m2 esas alınacaktır.
Ø Kolon hatlarının katlar arasındaki iniş ve çıkış noktaları, açık olarak
belirtilecektir.
Ø Kolon şeması, mimari kat sayısına uygun olarak çizilecek; tabloların
isimleri,
güçleri, sigorta ve şalter anma değerleri, ana tablodan itibaren kolon hattı
uzunluğu, kesiti ve cinsi ile ana tabloda hangi faza bağlı olduğu ve sayaç
anma
akımları belirtilecektir.
Ø Tabloların giriş ve çıkışlarında yük akış yönüne göre önce şalter sonra
sigorta
kullanılacaktır.
Ø Asansör projeleri, asansör yönetmeliğine uygun olarak hazırlanacaktır.
Ø Telefon tesisatı projeleri, Türk Telekom A.Ş. Bina İçi Telefon Tesisatı
Teknik
Şartnamesi’ne uygun olarak hazırlanacaktır.
Ø Yapı içi TV / R Tesisatı projeleri, “EMO Ortak Anten TV / R ve Kablo TV /
R
İç Tesisat Yönetmeliği” ne uygun olarak hazırlanacaktır.
Ø Diğer zayıf akım projeleri yapılırken, ilgili ulusal (varsa) ve
uluslararası
standartlara uyulacaktır.
Ø Bilgisayar ve yazılımla ilgili hizmetler, bilgisayar mühendislerince
yürütülecektir.
Ø YG projelerinde hazırlanacak dosyalar içinde, aşağıdaki bilgi ve belgeler
bulunacaktır;
· Raporlar (ana fihrist, SMM-BT Belgeleri, Enerji İzin Yazısı, Proje
Açıklama Yazısı),
· Hesaplar (Trafo Gücü Hesabı, Kompanzasyon Hesabı, Kısa Devre
Hesabı, Kablo ve Bara Kesit Hesabı, YG Direk Seçim Cetveli, AG
Gerilim Düşümü Hesapları ile Kablo ve Bara Kesit Hesabı, Direk Vektör
Diyagramları Hesabı ve/veya Çizimleri, Özel Tip Trafo Binası ise
Betonarme Statik Hesabı),
· Keşifler (YG Keşif Özeti, Trafo Postası Keşif Ö., AG Keşif Özeti,
Kompanzasyon Keşif Ö.),
· Planlar (Vaziyet Planı, ENH Güzergah Planı, ENH Profili ve Sehim
Şablonu, YG-AG Tek Hat Şeması ve Şebeke Planları, Trafo Binası
Mimari ve Elektrik Yerleşim Planları),
· Tip Proje ve Şartnameler (Elektrik Dağıtım Tesisler Genel Teknik
Şartnamesi, Seksiyoner Direği Tip Projesi, Trafo Direği veya Binası Tip
Projesi, ENH Tip Projesi, AG-YG Tip Projeleri). |
