
















|
|
KOMPANZASYON NEDEN GEREKLİDİR?
Elektrik enerjisinin, santralden en küçük
alıcıya kadar dağıtımında en az kayıpla taşınması gerekmektedir.
Günümüzde,
teknolojinin gelişmesi ile her evde bulunan buzdolabı, çamaşır makinası,
klima, vs. gibi ısıtma, havalandırma ve soğutma cihazları, elektrik
enerjisine ihtiyacın her geçen gün biraz daha artmasına, enerji üretiminin
gittikçe pahalılaşmasına neden olmakta, dolaylı olarak ta bu durum şebekede
taşınan elektrik enerjisinin de kaliteli, ucuz ve hakiki iş gören aktif
enerji olmasını daha zorunlu kılmaktadır.
Kompanzasyonun tanımında bahsedildiği gibi, şebekeye bağlı bir
alıcı, eğer bir motor, bir transformatör, bir floresant lamba ise, bunlar
manyetik alanlarının temini için bağlı oldukları şebekeden indüktif reaktif
güç çekerler. İş yapmayan ve sadece motorda manyetik alan doğurmaya yarayan
indüktif reaktif güç, iletim hatlarında, trafolarda, tablo, şalterler ve
kablolarda lüzumsuz yere kayıplara sebebiyet vermektedir.
Bu kayıplar yok edilebildiği zaman, şüphesiz trafolar daha
fazla motoru besleyebilecek bir kapasiteye sahip olacak, keza disjonktörler
(disjonktör=Yüksek gerilimli enerji nakil hatlarına ve fabrikaların ana
girişlerine konur. Disjonktörler akım taşıyan hatlarda açma kapama yapmaya
yarar. Bu elemanlar yüksek gerilimli şebekelerin açma kapama şalteri olarak
da tanımlanmaktadır.) lüzumsuz yere büyük seçilmeyecek, kullanılan kablolar
ise daha küçük kesitte seçilebilecektir.
Daha az yatırımla motora enerji verme yanında, uygulanan
tarifeler yönünden, her ay daha az elektrik enerjisi ödemesi yapılacaktır.
Görüldüğü gibi, daha ilk bakışta reaktif gücün santralden alıcıya kadar
taşınması, büyük ekonomik kayıp görünmektedir. Genellikle enerji dağıtım
şebekelerinde lüzumsuz yere taşınan bu enerji, taşınan aktif enerjinin % 75
ile %100'ü arasında olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, bu reaktif enerjinin santral yerine, motora en
yakın bir bölgeden gerek kondansatör tesisleri (statik faz kaydırıcı),
gerekse senkron döner motorlar (dinamik faz kaydırıcı) tarafından temin
edilmesiyle, santralden motora kadar mevcut bütün tesisler bu reaktif gücün
taşınması yükünden arınmış olacaktır.
|